Van vader...
Mijn vader, Gijs Wortel, is boekbinder. Hij was als jonge vent, midden twintig, al leraar op de Amsterdamse Grafische School en jarenlang docent van vele cursussen en opleidingen. Na zijn veertigste maakte hij de stap naar het bedrijfsleven. Eerst als commercieel directeur bij Binderij Stokkink in Amsterdam, later als directeur en eigenaar van Boekbinderij Spiegelenberg in Zoetermeer. Eind van de vorige eeuw is hij in Someren-Eind gestart als zzp-er met Gijs Wortel Binding. Zonder de last van een onderneming, terug naar de roots. Boeken maken en les geven. En dat doet hij nog steeds. Hij wordt dit jaar 68, maar hij is nog een paar jaar bezig met de productie van de grootste boeken en het meest omvangrijke project uit zijn 50-jarige loopbaan. Het binden van de Facsimle Atlas Blaeu - Van der Hem. Door deze klus komt hij niet meer toe aan de werkzaamheden en projecten zoals hij die de afgelopen 10 jaar heeft gedaan. Een veel gestelde vraag is dan ook: “Wortel, wie gaat dit doen als jij er werkelijk mee stopt?”

...op zoon.
Ook ondernemer. Als ventje van vier zag ik mijn vader aan de eettafel aan de Lepelaarstraat in Utrecht aan oude boeken werken. Later in Kockengen was de zolder voor de boekbinderij. Het atelier van pa. Daar werden bijbels en antiquarische boeken gerestaureerd van onder meer de families Russel en van den Biggelaar.

Zomervakanties brachten we door in Ascona, want daar werden de cursussen gevolgd aan het Centro del Bel Libro, www.cbl-ascona.ch. Op zaterdag en in de vakanties met pa mee naar de AGS. De Amsterdamse Grafische School aan Dintel- en de Dongestraat en regelmatig een bezoekje aan Boekbinderij Stokkink, toen nog aan de Elandsgracht. De geur van lijm, het papierstof, het mes dat een pak papier splijt, de slagen van de vouwmessen en -tassen, en het ritme van de naaimachines. Het geeft nog steeds een vertrouwd en goed gevoel.

Het is inmiddels zo’n vijfentwintig jaar geleden dat ik mijn loopbaan begon in het grafische vak. Eerst aan burozijde als productiemanager, later bij grafische productiebedrijven. Grafische afwerking bij Ten Klei in Purmerend, brocheren bij Saturnus in Culemborg  en uitgaafbinden bij Spiegelenberg in Zoetermeer. Ik ken het vak in al zijn facetten. Daarnaast en tussendoor veel kennis en ervaring opgedaan in andere vakgebieden, maar ik ben en blijf een grafische man.

Naast Carrot Company ben ik begonnen met een nieuw langlopend project. Ik ga mij bekwamen als handboekbinder. Niet met de ambitie om vijf dagen in de week met handwerk bezig te zijn, maar ik wil het vak beheersen en me daarin de komende jaren verder ontwikkelen. Dat is een mooie uitdaging.

In het pand aan de Koningsweg is op de eerste verdieping het atelier opgezet en dat zal verder worden ingericht. Beneden staan inmiddels de eerste machines en die gaan we de komende maanden aanvullen met een grote bordschaar, snijmachine, verguldmachine en verschillende persen. Als daar over een paar jaar een schild van de Vereniging Nederlandse Handboekbinders naast de deur hangt is het kringetje rond. Soest heeft dan weer een Erkend Boekbinder. Daar waar, nu 50 jaar geleden, Gijs Wortel is begonnen.

Richard Wortel
Soest, mei 2010